Mindfulness bij chronische pijn

Chronische pijn beïnvloedt zowel lichaam als geest. Door bewust te werken met ademhaling en mindfulness kan spanning afnemen en ontstaat meer ruimte voor herstel. Acupunctuur ondersteunt dit proces door doorbloeding en ontspanning te bevorderen.

Ontzettend veel mensen leven met chronische pijnklachten. Wie hier zelf mee te maken heeft, weet hoe ingrijpend dat kan zijn. Het is namelijk niet alleen de pijn zelf die problemen geeft. Chronische pijn heeft vaak invloed op meerdere aspecten van het leven.

Naast pijn is er regelmatig sprake van:

• bewegingsbeperking
• krachtverlies
• verlies van zelfstandigheid
• slecht slapen
• vermoeidheid
• prikkelbaarheid en veranderingen in gedrag en emoties
• verlies van werk
• druk op het sociale leven
• bijwerkingen van medicatie

Dit laat goed zien hoe nauw lichamelijke en geestelijke gezondheid met elkaar verbonden zijn. Binnen natuurgeneeswijzen wordt vaak gezegd dat lichaam en geest één geheel vormen. Bij chronische pijn wordt dat helaas pijnlijk duidelijk.

Pijn, verkramping en ademhaling

Pijn zorgt in het lichaam voor verkramping. Daardoor kunnen bloed en energie minder goed circuleren. Het werkt ook andersom: een verminderde doorbloeding kan pijn in stand houden.

Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is de invloed van pijn op de ademhaling. Wanneer we pijn hebben, stopt de ademhaling als het ware of wordt deze oppervlakkig en hoog. Dit verhoogt de stress in het lichaam en versterkt de spanning, wat de pijnklachten verder kan verergeren.

Vidyamala Burch, die zelf leeft met chronische pijn, ontwikkelde een mindfulnessprogramma speciaal voor mensen met pijnklachten. In een korte video laat zij zien hoe verkramping en pijn de ademhaling beïnvloeden en hoe je daar bewustzijn in kunt brengen.

‍

‍

‍

Oorzaak en gevolg van pijn

Het ontwikkelen van bewustzijn rondom de ademhaling helpt om onderscheid te maken tussen wat vaststaat en waar ruimte zit voor verandering. Soms is de oorzaak van de pijn niet direct te verhelpen, maar de gevolgen ervan wél.

Wanneer je merkt dat je hoog en oppervlakkig ademt, kun je ervoor kiezen om dieper te ademen, richting de buik. Door met het hele lichaam te ademen, ontstaat ontspanning. Verkramping neemt af en daarmee kan ook de pijn verminderen.

Die ontspanning creëert ruimte om te onderzoeken wat er in het lichaam gebeurt. Sommige delen worden losser en beter belastbaar, andere blijven gespannen. Hetzelfde geldt voor emoties die vaak samengaan met pijn, zoals boosheid, verdriet of uitputting. Door de aandacht steeds opnieuw naar de ademhaling te brengen, kunnen deze gevoelens stap voor stap verzachten.

Op langere termijn ontstaat zo een nieuw bewustzijn. Je leert dat er elementen zijn waar je invloed op hebt. Dat geeft ruimte, perspectief en vaak ook meer mentale openheid.

Meer met mindfulness

Lichamelijk bewustzijn in combinatie met aandacht voor de ademhaling vormt de kern van mindfulness. Er zijn veel oefeningen die hierbij kunnen helpen. In begeleide meditaties wordt vaak gewerkt met lichaamsbewustzijn, bijvoorbeeld via een bodyscan.

Ook eenvoudige check-ins gedurende de dag kunnen al veel doen:

• hoe hoog is mijn ademhaling?
• waar bevinden mijn schouders zich?
• hoe voel ik me op dit moment?

Deze momenten kun je combineren met ademhalingstechnieken.

Links

• Vidyamala Burch heeft op op Soundcloud een aantal begeleide meditaties staan die je gratis kunt luisteren.
• Onze blogs over de Wim Hof ademhaling of de ademhalingsoefening: 4-7-8
• Onze behandeling, acupunctuur bij pijn