Behandeling van migraine met acupunctuur, een casus uit de praktijk
Een migrainecasus uit de praktijk. Lees hoe acupunctuur en Chinese geneeswijzen worden ingezet bij migraine en hoofdpijn. We laten zien hoe een behandeling wordt afgestemd op de persoonlijke klachten en hoe een bredere kijk op lichaam en gezondheid kan bijdragen aan herstel.

Een man van 64 jaar had al vijftig jaar last van migraine, met gemiddeld drie aanvallen per week. In deze casus bekijken we hoe met Chinese geneeswijzen een heldere behandelstrategie maken in een compolexe situatie van chronische migraine. Deze casus hebben we ook gepresenteerd op het DTCM congres. Wil je de poster zelf zien? Dat kan hier (in het Engels).
Introductie
Een man van 64 jaar kwam in de praktijk met een lange geschiedenis van migraine. Sinds zijn veertiende had hij gemiddeld drie migraineaanvallen per week. De aanvallen begonnen meestal in de ochtend en konden enkele uren tot een hele dag aanhouden. De pijnintensiteit liep op tot 8 op een schaal van 0 tot 10. Na een aanval voelde hij zich vaak vermoeid, zwaar en pijnlijk in zijn hele lichaam.
Naast de migraine was er vrijwel voortdurend sprake van een lichtere hoofdpijn, met een intensiteit van 3 op 10, op dezelfde locatie. De pijn bevond zich aan de linkerzijde van het voorhoofd, ter hoogte van GB14. Hij omschreef deze als warm, brandend en stekend. Soms ging de migraine gepaard met misselijkheid, braken en ernstige vermoeidheid.
Daarnaast waren er verschillende bijkomende klachten:
- Opgeblazen gevoel, misselijkheid en buikkrampen
- Zuurbranden en wisselende ontlasting (Prikkelbare Darm Syndroom, PDS)
- Floaters in het zicht
- Lichte vochtophoping rond de enkels
- Een rood gezicht, huiduitslag en gemakkelijk overdag zweten
- Een algemeen warm gevoel en gevoeligheid voor temperatuurwisselingen
Opvallend was dat de migraine kon verergeren bij PDS-klachten en onvoldoende vochtinname. Veranderingen in het klimaat konden eveneens warmtegevoel en misselijkheid uitlokken.
Het behandeldoel was gericht op het verminderen van de migraineaanvallen en de aanhoudende hoofdpijn.
Migraine diagnose volgens Chinese geneeswijzen
Bij de beoordeling maakten we gebruik van meridiaantheorie en patroondifferentiatie. Daarbij keken we niet alleen naar de plaats en aard van de hoofdpijn, maar ook naar de bijkomende klachten en de mogelijke samenhang daartussen. De belangrijkste patrooncomponenten die naar voren kwamen waren:
- Lokale Qi- en Bloedstagnatie die transformeert in Hitte in het Galblaaskanaal
- Een frontaal Yang Ming-hoofdpijnpatroon
- Qi-stagnatie en Qi-deficiëntie in de Middenverwarmer
- Een neiging tot Yang-deficiëntie
- Lever-Bloeddeficiëntie
- Ying-Wei-disharmonie
Deze bevindingen vormden geen losstaande diagnoses. Juist het herkennen van de mogelijke samenhang tussen de verschillende patrooncomponenten werd belangrijk voor het bepalen van de behandelrichting.

De behandeling van migraine met acupunctuur
Voor de behandelstrategie maakten we gebruik van het onderscheid tussen oorzaak en gevolg. Daarbij lag de aandacht enerzijds op het verlichten van de acute klachten en anderzijds op de onderliggende oorzaak.
De behandeling bestond uit:
- Acupunctuur
- Behandeling volgens de TCM-meridiaantheorie.
- Aanvullende distale behandelmethoden volgens Dr. Tan en Dr. Tung.
- Chinese kruiden op basis van patroondifferentiatie. Na zes weken werd Xiao Yao San geïntroduceerd.
De behandelfrequentie was aanvankelijk tweemaal per week. Naarmate de klachten afnamen, werd dit geleidelijk teruggebracht tot eenmaal per drie weken. De totale behandelperiode bedroeg ongeveer drieënhalve maand.
Wat veranderde er tijdens de behandeling?
De acute hoofdpijn verminderde direct na iedere behandeling en werd geleidelijk minder intens. Na meerdere behandelingen nam eerst de intensiteit van de migraineaanvallen af. Daarna volgde ook een afname van de frequentie.Na ongeveer vier maanden traden geen migraineaanvallen meer op. De resterende hoofdpijn kwam alleen nog voor bij onvoldoende eten of drinken.
Wat was de belangrijkste aanwijzing?

Een van de meest opvallende bevindingen in deze casus was de gevoeligheid voor veranderingen in het klimaat. Dit werd een belangrijk richtinggevend element in de behandelstrategie.
De interpretatie was dat de aandoening geworteld was in een deficiëntiebeeld, mogelijk met een onderliggende Ying-Wei-disharmonie. Met andere woorden een tekort aan energie waardoor Bloed en voedingstoffen niet goed verdeeld worden in het lichaam.
Wanneer we de verschillende klachten en patrooncomponenten met elkaar in verband brengen, ontstaat het volgende mogelijke mechanisme:
- Qi-leegte dat de stijging van helder Yang naar het hoofd en de circulatie van Qi en Bloed hebben belemmerd
- Langdurige stagnatie dat leidt tot de ontwikkeling van Hitte
- Langdurige Qi-deficiëntie die bijgedraagt Bloeddeficiëntie
Deze processen hebben elkaar waarschijnlijk versterkt en zo het migrainepatroon in stand gehouden.
Tot slot
In deze casus waren er verschillende mogelijkheden om de behandeling in te steken. De lokale stagnatie en Hitte in het Galblaaskanaal vormden bijvoorbeeld een duidelijk aangrijpingspunt voor de hoofdpijn. Ook het frontale Yang Ming-patroon en de klachten in de Middenverwarmer konden richting geven.
Toch bleek vooral het verbinden van de verschillende bevindingen waardevol. De gevoeligheid voor klimaatveranderingen bracht een ander perspectief op de casus en hielp om de onderliggende conditie beter te begrijpen.
Deze casus laat zien hoe belangrijk het is om verder te kijken dan de klacht alleen. Door symptomen, patronen en hun onderlinge relaties in samenhang te bekijken, ontstaat ruimte voor een behandelstrategie die niet alleen gericht is op verlichting van de klachten, maar ook rekening houdt met de bredere conditie van de persoon.
Heb je ook last van migraine of hoofdpijn? Neem dan contact met ons op om te zien hoe we je kunnen helpen. Of kijk hier voor meer informatie.



